ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP MONTESSORI VÀO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC MẪU GIÁO CỦA BỘ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO

Standard

1. So sánh nội dung tổng quát của chương trình GD mẫu giáo của BDGĐT và chương trình Montessori

Chương trình giáo dục mẫu giáo do BGD-ĐT ban hành bao gồm 5 lĩnh vực phát triển trong khi chương trình Montessori chú trọng vào 4 lĩnh vực. Có thể tìm thấy những điểm tương đồng trong 2 chương trình qua bảng trình bày dưới đây:

Chương trình GD mẫu giáo của Bộ Giáo Dục & Đào Tạo Chương Trình Montessori

1. Phát triển thể chất

1. Kỹ năng tổ chức cuộc sống (Practical Life)

2. Phát triển nhận thức

2. Phát triển nhận thức: (Intellectual Development)

- Toán – Khoa học – Ngôn ngữ

3. Phát triển 5 giác quan

3. Phát triển ngôn ngữ

4. Phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội

4. Văn hóa

5. Phát triển thẩm mỹ

2. Một số ứng dụng của phương pháp Montessori vào chương trình GD mẫu giáo của BGDĐT

2.1. Nguyên tắc

Phương pháp Montessori liên quan đến cách quản lý lớp học, thiết kế đồ dùng dạy học phục vụ nội dung mà giáo viên muốn dạy cho trẻ. Khi thiết kế một hoạt động theo phương pháp Montessori, giáo viên cần tuân theo những nguyên tắc sau:

  • Hoạt động cá nhân hoặc nhóm nhỏ
  • Đồ dùng có mục tiêu rõ ràng
  • Đồ dùng mang tính tự điều chỉnh
  • Đồ dùng và không gian lớp học phải ngăn nắp và đẹp mắt
  • Cách cô hướng dẫn một hoạt động mới: làm mẫu từng bước, cho trẻ thực hiện, kiên nhẫn quan sát

2.2. Ứng dụng

Phương pháp Montessori đặc biệt thích hợp cho hoạt động góc. Vì vậy, sau khi các cháu đã được học kiến thức mới trong giờ hoạt động chung, cô có thể cho cháu hoạt động góc theo hình thức Montessori. Những cháu không nắm vững kiến thức trong hoạt động chung sẽ được cô hướng dẫn lại từng cá nhân trong giờ hoạt động góc.

Những hoạt động trình bày sau đây được chọn từ Chương trình Giáo Dục Mầm Non (Ban hành kèm theo thông tư số 17/2009/TT-BDGĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo). Các hoạt động được trải đều ở 5 lĩnh vực phát triển dành cho lứa tuổi mẫu giáo từ 3-5 tuổi:

Giáo dục phát triển thể chất:

Nội dung Đồ dùng Cách thực hiện Mục tiêu giáo dục
Nhận biết một số thực phẩm thông thường trong các nhóm thực phẩm (trên tháp dinh dưỡng) (4 tuổi) - 1 tháp dinh dưỡng làm mẫu – 1 tháp dinh dưỡng bằng giấy trắng, cắt rời thành 4 phần (4 tầng của tháp dinh dưỡng) không có hình các nhóm thực phẩm – hình từng loại thực phẩm dán trên giấy bìa cứng Trẻ nhìn vào hình mẫu để xếp các thực phẩm đúng vào nhóm thực phẩm trên tháp dinh dưỡng. Trong lúc xếp cô có thể nhắc trẻ gọi tên từng thực phẩm và yêu cầu trẻ giải thích vì sao nên ăn nhiều nhóm thực phẩm này và hạn chế ăn các loại thực phẩm khác. - Ghép hình theo nguyên tắc hình lớn ở dưới, hình nhỏ ở trên, tạo thành 1 cái tháp – Nhận biết và gọi tên các loại thực phẩm – Hình thành thói quen ăn uống hợp lý

Giáo dục phát triển nhận thức:

Nội dung Đồ dùng Cách thực hiện Mục tiêu giáo dục
a) Khám phá khoa học Chất lỏng hòa tan và không tan (3,4,5 tuổi) - Chai nhựa
- Nước
- Phẩm màu
- Dầu ăn
- Trẻ đổ nước vào chai

- Pha thêm ít màu

- Đổ dầu ăn vào và lắc đều

- Thực hành sự khéo léo khi cho nước vào chai
- Quan sát màu dần dần hòa tan vào trong nước
- Quan sát: Thoạt đầu dầu ăn có vẻ tan vào trong nước nhưng lát sau dầu ăn nổi lên trên bề mặt
Lưu ý: Đối với trẻ lớn, cô có thể thảo luận kết quả quan sát với trẻ để giúp trẻ rút ra kết luận. Trẻ nhỏ hơn (3 tuổi) cô để trẻ quan sát, phân biệt màu và chủ yếu là trẻ tỏ ra thích thú với hoạt động này.
b) Làm quen với toán – Nhận biết gọi tên hình dạng (3 tuổi) - Các hình tròn, vuông, tam giác, chữ nhật làm bằng giấy bìa cứng có màu sắc khác nhau. Mỗi hình được lồng vào một khung có cùng hình dạng - Trẻ lấy hình ra khỏi khung
- Dùng tay miết theo đường cong (nếu là hình tròn), các cạnh (nếu là vuông, tam giác, chữ nhật)
- Gọi tên hình dạng – Xếp hình trở lại khung, cất vào hộp, đặt lên kệ
- Trẻ cảm nhận được hình dạng qua sự di chuyển của ngón tay – phát triển xúc giác
- Nhận biết hình dạng và phát triển vốn từ

- Ghép đúng hình dạng, hoàn tất hoạt động, rèn tính ngăn nắp và tôn trọng đồ dùng

c) Khám phá xã hội Làm poster tự giới thiệu mình (5 tuổi – chủ đề bản thân/gia đình) - Mỗi trẻ 1 tờ giấy rôki
- Bút màu
- Keo dán
- Hình của trẻ, hình gia đình ….
- Trẻ tự chọn hình của mình và gia đình
- Trẻ dán hình vào giấy rôki
- Dùng bút màu trang trí xung quanh
- Trẻ nói về mình qua poster
- Trẻ tự hào về bản thân và gia đình

- Các kỹ năng tạo hình được rèn luyện
- Phát triển ngôn ngữ: khả năng diễn đạt, dùng từ, câu
- Tự tin khi trình bày trước đám đông
Lưu ý: Hoạt động này có thể cho trẻ chuẩn bị trước ở nhà 1 tuần trước khi mang vào lớp trình bày. Cô có thể yêu cầu phụ huynh cùng làm với cháu.

 

 

Giáo dục phát triển ngôn ngữ:

Nội dung Đồ dùng Cách thực hiện Mục tiêu giáo dục
Làm quen chữ viết

1. Thẻ chữ cái (3 tuổi, 4 tuổi)

- Các thẻ chữ cái (mua ở hiệu sách dành cho GVMN).
- Giấy nhám, vải, nỉ ….. cắt theo hình dạng các chữ cái và dán chồng lên các chữ trên thẻ
- Hoặc có thể làm 1 hộp gồm 2 ngăn: bên phải là ngăn để thẻ chữ cái nổi, có dấu mũi tên chỉ hướng viết
- Bên phải là ngăn đựng cát
- Trẻ lấy thẻ ra khỏi hộp
- Dùng tay miết theo các nét của từng chữ cái
- Sau khi chơi xong cất lại chỗ cũ
- Trẻ dùng 2 tay, bên trái dò theo nét chữ nổi có sẵn, bên phải dùng ngón tay trỏ vẽ vào cát để tạo chữ
- Trẻ cảm nhận được đường nét của chữ cái. Hoạt động này lặp đi lặp lại thường xuyên sẽ giúp in trong trí não trẻ về hình dạng của chữ cái

- Trẻ phát triển xúc giác khi sờ vào chữ cái có nhiều chất liệu khác nhau.
Ghi chú: Hoạt động này được thiết kế cho trẻ 3 và 4 tuổi để chuẩn bị cho việc nhận biết chữ cái và tập và tô chữ

2. Ghép các chữ cái thành từ (5 tuổi)

- Thẻ hình (theo chủ đề hoặc tùy chọn), bên dưới mỗi hình có từ tương ứng. Ví dụ: Con cá
- Các viên xí ngầu làm bằng hộp giấy, ở các mặt có dán hình chữ cái (khoảng 5-6 viên)
- Trẻ chọn 1 hình
- Đổ các viên xí ngầu xuống nền gạch hoặc 1 cái hộp
- Tìm trên kết quả đổ xí ngầu chữ cái thích hợp để ghép lại thành từ tương ứng với từ trên thẻ hình
- Chơi xong cất lại chỗ cũ
- Nhận dạng chữ cái

- Bước đầu có khái niệm các chữ cái ghép lại thành từ

- Phát triển vốn từ vựng

 

Phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội:

Nội dung Đồ dùng Cách thực hiện Mục tiêu giáo dục
1. Quan tâm đến môi trường (3,4,5 tuổi) – Phân loại rác - 4 cái hộp tượng trưng cho 4 thùng rác. Trên mỗi hộp có dán 1 nhãn tượng trưng cho 1 loại rác (Ví dụ: hình ảnh 1 cái chai nhựa, giấy vụn, lon bằng kim loại, hình thực phẩm)
- Các thẻ hình dán trên bìa cứng với hình ảnh tượng trưng cho rác (Ví dụ: lon bia, giấy báo cũ, chai nước nhựa, vỏ trái cây sau khi gọt …..)
- Trẻ bỏ rác vào đúng thùng tương ứng

- Chơi xong cất lại vào hộp gọn gàng ngăn nắp, để trên kệ

- Nhìn hình và ghép tương ứng

- Ý thức phân loại rác để tái sử dụng, bảo vệ môi trường

2. Quê hương đất nước

- Bản đồ Việt Nam (5 tuổi)

- 1 hình bản đồ Việt Nam dán trên bìa cứng
- 1 bản đồ Việt Nam cắt thành nhiều mảnh nhỏ hình ô vuông, dán các mảnh lên bìa cứng
- Các mảnh nhỏ được để trong 1 cái hộp vừa vặn
- Trẻ dùng các mảnh vuông ghép lại thành hình bản đồ Việt Nam theo hình mẫu
- Trong lúc ghép, cô kết hợp dạy trẻ tên các miền, thành phố, núi sông ….. của Việt Nam
- Phát triển vận động tinh
- Nhận biết hình dạng nước Việt Nam và tên gọi các miền
- Bước đầu hình thành kiến thức địa lý
- Hình thành lòng yêu quê hương đất nước

Giáo dục phát triển thẩm mỹ:

Khả năng cảm thụ cái đẹp, thể hiện cảm xúc và sự sáng tạo được hình thành thông qua suốt quá trình học tập và sinh hoạt của trẻ, được giáo viên lồng ghép, tích hợp qua hầu hết các nội dung giáo dục đã trình bày ở trên.

Phương pháp Montessori cung cấp thêm 1 vài ý tưởng để giúp trẻ phát triển thẩm mỹ như sau:

  • Treo tranh trong lớp:
  • tranh ảnh nghệ thuật về phong cảnh quê hương đất nước
  • các tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng của thế giới (các danh họa Leonardo da Vinci, Picasso, Raphael, Monet …..)
  • Các lớp học Montessori đặc biệt hay trưng bày hình ảnh về mẹ và con. Ngoài các tác phẩm nổi tiếng trong nước, có thể dùng thêm các tác phẩm về mẹ con của các họa sĩ của thế giới như Leonardo da Vinci hay Whistler). Có thể trưng bày những bức tượng theo chủ đề này.
About these ads

2 responses »

  1. Bạn Ngọc Anh. Chương trình dạy học theo phương pháp Montessori hiện chưa được áp dụng ở Việt Nam : Thứ nhất: Bộ GD chưa cho phép. Thứ hai: do phương pháp dạy học Montessori dựa trên hoạt động thực tế, dựa vào đó học sinh tự rút ra kiến thức => cần cơ sở vật chất phù hợp và rất nhiều đồ dùng học tập để hỗ trợ => hiện các trường ở VN chưa đáp ứng được. Cho nên GV muốn áp dụng thì chỉ được 1 phần rất nhỏ. Tuy nhiên cũng có thể được nếu bạn nắm vững phương pháp + mục tiêu phát triển các lĩnh vực để tự soạn và tự làm đồ dùng phù hợp điều kiện của trường bạn.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s