Roi giơ lên, giáo dục hạ xuống

Chuẩn

http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/20433/roi-gio-len–giao-duc-ha-xuong.html

Phản hồi lại bài viết của bạn Quỳnh Lam sau khi nam sinh Trường THPT Ngô Quyền (Hải Phòng) quyên sinh, độc giả Nguyễn Tiến hoàn toàn không đồng tình với quan điểm dùng đòn roi để dạy trẻ. Xã hội đang thay đổi rất nhanh, có nhiều thứ không thể rập khuôn theo kinh nghiệm.

Dùng đòn roi liệu có còn hợp lý?

Theo độc giả Nguyễn Tiến, “Ngày xưa đi học, từ sâu trong tiềm thức của mỗi chúng ta mặc nhiên công nhận giá trị, và tính hợp lý của những hình phạt nơi thầy cô giáo”, nhưng các em nhỏ “nghi ngờ tính đúng đắn của những ngọn roi, liệu dùng nó có còn hiệu quả hay không?”

Thân gửi bạn Hoàng Ngọc Quỳnh Lam,

Sau khi đọc bài viết “Gửi nam sinh Ngô Quyền và các trò định chết“, tôi hoàn hoàn không đồng ý với quan điểm của bạn. Hơn thế, tôi nhận định đây là một hướng tư duy rất sai lầm, có ảnh hưởng không tốt tới việc giáo dục thế hệ trẻ.

Trước khi phân tích vấn đề chính, tôi muốn nói rõ vài điều. Tôi hoàn toàn khâm phục và cảm thấy rất ấn tượng trước suy nghĩ và cách hành động của bạn trong quá khứ, đó thực sự là một tuổi thơ đáng tự hào. Thứ tôi muốn bàn đến chỉ là cách chúng ta nhìn nhận về phương pháp giáo dục trẻ trong điều kiện hiện tại.

Vượt cám dỗ còn khổ hơn chăn trâu

Bạn đã đồng ý với thầy M, ít nhất là về mặt phương pháp. Và để bảo vệ quan điểm đó, bạn cho mọi người thấy một phép so sánh với dẫn chứng là chính cuộc đời bạn.

Nhưng cách lý giải của bạn chính xác là một phép ngụy biện, và cách so sánh rất khập khiễng. Mỗi người trong chúng ta chắc chắn hơn một lần được nghe từ các bậc tiền bối một câu “các con bây giờ sướng”. Cha nói câu này với tôi, tôi tin rằng cha mình cũng từng được nghe từ ông nội, và con tôi cũng sẽ được nghe từ tôi.

Bạn nên nhớ, đây chỉ là một phép ngụy biện, một cách so sách của kẻ bề trên. Nó không có tính khoa học và cũng không có tính công bằng.

Tôi đã từng hỏi lại các bậc cha chú xem vì sao họ lại kết luận rằng, thế hệ chúng tôi sướng hơn thế hệ đi trước. Phải chăng là thế hệ chúng tôi tới trường bằng xe đạp còn trước đó cha chú chỉ đi bộ nên họ nghĩ chúng tôi sung sướng hơn họ. Xin thưa với bạn, vấn đề không nằm ở mối quan hệ giữa chiếc xe đạp và đôi dép cao su.

40 năm trước, học sinh chỉ phải chiến đấu với con trâu cái cày, và sau đó 20 năm không còn trâu cũng chẳng còn cày nhưng chúng tôi phải chiến đấu với hàng quán, với trò chơi điện tử. Theo bạn cuộc chiến nào vất vả hơn?

40 năm trước, cha tôi và những người bạn của ông đều đến trường trên những đôi dép cao su, đều lao động vất vả hàng ngày, thậm chí là ăn đói mặc rét, nhưng họ đều giống nhau. Vất vả như nhau, đói rét như nhau, không có sự lạc lõng. Đến giờ nhìn lại họ có thể thấy ngày đó vất vả, nhưng ngay lúc đó, họ có thấy vất vả không.

Còn chúng tôi, 20 năm trước, những chiếc xe đạp đã chẳng giống nhau. Bạn xe Trung Quốc, bạn đi xe Nhật, có bạn còn được đưa đón bằng xe máy, và vẫn có bạn hàng ngày đi bộ đên trường, đó mới là nỗi khổ.

40 năm trước, học sinh chỉ phải chiến đấu với con trâu cái cày, và sau đó 20 năm không còn trâu cũng chẳng còn cày nhưng chúng tôi phải chiến đấu với hàng quán, với trò chơi điện tử. Theo bạn, cuộc chiến nào vất vả hơn?

Tất nhiên, sẽ có những người coi đó là rèn luyện bản lĩnh. Nhưng cái tôi muốn nói là dù có vượt qua hay không thì càng ngày, thế hệ trẻ càng phải gồng mình nhiều hơn để chống lại những cám dỗ. Nó thực sự vất vả hơn việc chăn trâu nhiều lắm.

Tôi vẫn sẽ nói câu “các con bây giờ sướng” cho con tôi nghe. Nhưng tôi biết rằng, đó chỉ là một cách ngụy biện. Và tôi sẽ chỉ dùng nó khi còn phù hợp.

  Học sinh bây giờ thì khác, các em được biết rất nhiều thông tin từ tốt đến xấu thông qua các kênh khác nhau.  Ảnh: Lê Anh Dũng

Khi đòn roi đã trở thành giá trị lỗi thời

Về cách giáo dục trẻ bằng hình phạt mà một bộ phận nhà giáo vẫn đang áp dụng thì tôi có mấy ý kiến như sau.

Xã hội đang thay đổi rất nhanh, có nhiều thứ chúng ta không thể rập khuôn theo kinh nghiệm.

Tôi cho rằng, tuyệt đại bộ phận các thầy cô giáo đang hàng ngày dùng tâm huyết của mình vun đắp cho tương lai các em. Nhưng có lẽ đám trẻ thay đổi nhanh quá, nên trong cuộc đua này các thầy cô có vẻ đang đuối sức. Cá nhân tôi không dám nói về tính đúng sai trong phương pháp dùng hình phạt. Nhưng với phương pháp này, tôi xin có vài lời khuyến cáo.

Hình phạt chỉ có tác dụng khi người ta tôn trọng giá trị của nó. Khi các em nghi ngờ tính đúng đắn của những ngọn roi, liêu dùng nó có còn hiệu quả hay không? Theo quan điểm của của tôi nó là phản khoa học, là lợi bất cập hại.

Trước hết, trẻ em bây giờ khác xa chúng ta ngày xưa. Ngày xưa đi học, từ sâu trong tiềm thức của mỗi chúng ta mặc nhiên công nhận giá trị, và tính hợp lý của những hình phạt nơi thầy cô giáo. Chúng ta coi đó là công bằng, sai phải bị phạt, và roi vọt là hình phạt hợp lý.

Một phần là do trong quá khứ, chúng ta được thu nhận rất ít thông tin từ xã hội.

Nhưng trẻ em bây giờ thì khác, các em được biết rất nhiều thông tin từ tốt đến xấu thông qua các kênh khác nhau.

Một em bé cỡ 10 tuổi là đã biết được rằng, trên đời có cái gì đó được gọi là quyền trẻ em. Có khi các em không biết cụ thể quyền trẻ em là gì, nhưng cũng lờ mờ đoán được rằng, không phải người lớn cứ muốn đánh thì đánh.

Thêm vào đó là những tiêu cực phát sinh do quá trình vật chất hóa đời sống xã hội như cách giáo dục cực đoan của một bộ phận phụ huynh.

Tất cả những điều đó dẫn đến một thực trạng là học sinh từ cấp trung học cơ sở trở lên không còn coi những hình phạt thô bạo là đặc quyền của người lớn.

Hình phạt chỉ có tác dụng khi người ta tôn trọng giá trị của nó. Khi các em nghi ngờ tính đúng đắn của những ngọn roi, liêu dùng nó thì có còn hiệu quả hay không? Theo quan điểm của của tôi nó là phản khoa học, lợi bất cập hại.

Lời kết, chúng ta dùng khái niệm đúng sai để giới hạn một hành đông. Trong việc giáo dục, trên cả vấn đề đúng sai là tính hợp lý của hành động. Cho dù chúng ta luôn làm đúng theo những chuẩn mực, nhưng thế hệ trẻ vẫn phát triển lệch lạc, thì chuẩn mực đó đáng quăng vào sọt rác. Quan trọng hơn việc phân tích đúng sai của một trường hợp, chúng ta cần hơn những câu trả lời cho câu hỏi: “Cần làm gì cho các em?”.

  • Nguyễn Tiến

Và đây là lá thư của Hoàng  Ngọc Huỳnh  Lam:

http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/19894/gui-nam-sinh-ngo-quyen-va-cac-tro-dinh-chet.html

– Sau bài viết “Khoảng lặng sau chuyện nam sinh tự chết”, VietNamNet nhận được bức thư của bạn đọc Hoàng Ngọc Quỳnh Lam. Dưới đây là nội dung bức thư.

  • Gửi nam sinh Ngô Quyền và các trò định chết 
    Kính chào Ban Giám hiệu Trường THPT Ngô Quyền (Hải Phòng) và thầy giáo M., gia đình em D.

    Trước tiên, tôi xin được chia sẻ với thầy và gia đình về sự  việc đáng tiếc đã xảy ra. Tôi thực sự  cảm thông với thầy và riêng đối với bản thân tôi mà nói, thầy hoàn toàn không có lỗi trong việc này.

    Để nói rõ hơn, tôi xin kể ra đây một kỷ niệm thời niên thiếu. Hoàn cảnh gia đình khó khăn, tôi phải giúp đỡ bố mẹ chăn trâu và làm việc đồng áng những khi nghỉ học.

    Năm đó, tôi học lớp 8. Thầy giáo dạy môn Hóa học của lớp nổi tiếng là giáo viên “dữ” theo ngôn ngữ học trò chúng tôi, nghĩa là nghiêm khắc. Một hôm, thầy gọi tôi lên bảng làm bài tập về nhà trong sách giáo khoa. Tôi đã không làm được, dù bài khá đơn giản. Kết quả là thầy giáo “tặng” cho tôi 2 cái vụt bằng thước 1 mét.

    Tôi lủi thủi về chỗ ngồi. Bị đánh đau thì ít, nhưng cảm giác xấu hổ thì nhiều vì bị thầy giáo cho ăn đòn trước cả lớp. Tôi không hề trách thầy vì lỗi hoàn toàn là do mình. Từ đó, tôi lao vào học tập, đặc biệt là môn Hóa học của thầy. Đi chăn trâu là lúc có nhiều thời gian rỗi, tôi mang theo sách giáo khoa để giải hết toàn bộ bài tập trong đó. Dần dần, tôi chuyển sang các bài tập nâng cao. Các môn học khác tôi cũng thực hiện như vậy.

    Nhờ  những nỗ lực đó, từ lớp 9 đến hết phổ  thông, học lực của tôi đều khá và thi đỗ  đại học để trở thành một công chức như bây giờ. Kỷ niệm đó, tôi nhớ mãi và thầm cảm ơn người thầy giáo nghiêm khắc năm xưa đã cho tôi động lực học tập.

    Ngày nay, không ít học sinh có điều kiện học tập và thời gian đều hơn hẳn lứa chúng tôi hơn chục năm về trước. Tôi ước các em có thể trải nghiệm sự kham khổ học bài trên lưng trâu, bên cạnh bếp củi, giờ giải lao khi làm việc đồng áng… để biết quý trọng những gì mà gia đình và xã hội đang dành cho các em.

    Thầy cô giáo tiểu học đánh vào tay các em để rèn nét chữ, nết người. Lớn lên, các em đã có tinh thần tự lập, thầy cô giáo chỉ khuyên bảo các em, không tránh khỏi có điều nặng lời, nhưng tất cả chỉ là để thúc giục các em học tập. Nếu không có những sự rèn giũa đó, các em sẽ lớn lên như thế nào?

    Quan điểm của bản thân tôi, nhà trường và toàn xã  hội phải nghiêm túc rút kinh nghiệm vụ việc vừa rồi. Thầy giáo của Trường Ngô Quyền không hề  có lỗi trong việc này. Các bạn cùng lớp của em D. là những nhân chứng trung thực nhất. Cần phải động viên thầy giáo vượt qua những rào cản về tâm lý để tiếp tục đào tạo nên những lứa học sinh tiếp theo.

    Nếu việc làm của thầy là sai, và của em D. là  đúng thì sắp tới liệu sẽ có một trào lưu theo việc làm đúng của em D. không? Lúc đó, ai sẽ là người chịu trách nhiệm với xã hội?

    Với các thầy cô giáo, từ sự việc này nên rút kinh nghiệm cho bản thân khi trao đổi, dạy dỗ các em học sinh.

    Tôi không dám chắc là không có những giáo viên sử dụng lời nói, hành vi thiếu văn hóa với học sinh. Nhưng tuyệt đại đa số thầy cô giáo đều muốn dạy điều hay, lẽ phải cho các em.

    Tuy nhiên, lứa tuổi của các em chưa đủ để hiểu sự quan tâm đó. Nhẹ nhàng với các em, thiên về trao đổi với gia đình hay cách làm nào, đó là nghiệp vụ mà thầy cô giáo nắm chắc, tôi không dám nói sâu.

    Gia đình của e D., nếu có thể nên chia sẻ và thông cảm với thầy M. Em D. tuổi còn nhỏ, suy nghĩ chưa chính chắn. Nếu gia đình thường xuyên hỏi han việc học tập của em để em chủ động nói ra những điều uất ức trong lòng thì chắc đã không xảy ra việc đáng tiếc.

    Tôi đồng ý với ý kiến của giáo viên Lịch sử dạy cùng trường với thầy M. Nếu cho rằng hành động uốn nắn của thầy M. là sai thì sau này còn đâu những giáo viên tâm huyết. Thầy cứ việc dạy, trò học hay không thì tùy. Nền giáo dục nước nhà sẽ ra sao? Mặt khác, các em tiếp xúc nhiều với những trào lưu xấu qua báo chí, Internet rất nhiều. Tự tử, hành xác theo kiểu tự rạch da… đó là những ảnh hưởng xấu mà gia đình phải định hướng cho các em tránh xa.

    Tôi xin lỗi em D., nhưng qua những gì tôi được biết qua báo chí, hành vi của em là không đúng.

    Tôi thực sự tiếc cho gia đình em và xã hội. Bố  mẹ đã dưỡng dục em bao nhiêu năm, xã hội đang chờ em trưởng thành để xây dựng đất nước. Biết đâu em sẽ là một chiến sĩ canh giữ biển trời ở Trường Sa hay biên giới, hay trở thành ca sĩ, giám đốc như mơ ước của em? Bất cứ vai trò nào, em cũng sẽ góp phần nhỏ của mình vào công cuộc dựng xây Tổ quốc. Đáng tiếc là em đã quyên sinh để giải tỏa những uất ức nhỏ bé. Không chịu được những điều như vậy, các em sẽ vật lộn như thế nào với cuộc sống khó khăn trong tương lai?

    Nếu bài của tôi được đăng, và các em học sinh đọc được, các em hãy lắng nghe lời khuyên của tôi như một người anh đi trước. Tôi từng trải qua lứa tuổi các em và hiểu tâm lý của các em.

    Trước hết, các em hãy yêu quý những gì mình đang có. Người ta nói khi mất đi thì mình mới hiểu giá  trị của cái mà mình đang có. Hãy chịu khó đọc về những tấm gương các bạn học sinh mồ côi vượt khó học giỏi để suy nghĩ về bản thân mình để noi theo.

    Thứ  hai, phải hiểu rằng các em là điều quý giá  nhất của bố mẹ, đừng để bố mẹ  phải đau lòng vì những việc làm nông nỗi của các em.

    Thứ  ba, hãy thông cảm với các thầy cô giáo và cố gắng học tập. Các em hãy chia sẻ tâm tư của mình với thầy cô giáo, với gia đình, bạn bè để nhận được những lời khuyên xác đáng. Hãy vươn lên để trở thành những công dân có ích cho xã hội.

    Hà  Nội, ngày 8 tháng 5 năm 2011

    Hoàng Ngọc Quỳnh Lam


Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s