1. Giới thiệu phương pháp Montessori

Standard

http://www.elite.edu.vn/giao-vien/montessori/l-thuyt-ca-montessori/phuong-phap-montessori

Phương pháp Montessori do tiến sĩ Maria Montessori phát triển nên. Maria Montessori (1870-1952) là một nhà tâm lý học và giáo dục học người Ý. Bà còn là người phụ nữ đầu tiên ở Ý trở thành bác sĩ y khoa. Công việc của Maria Montessori ở bệnh viện đòi hỏi bà phải làm việc với các trẻ em bị bệnh. Nhưng dần dà, Maria Montessori phát hiện ra vấn đề của những đứa trẻ được đưa đến bệnh viện liên quan nhiều đến giáo dục hơn là vấn đề bệnh lý. Có một lần, Montessori được thành phố Rome giao phó cho nhiệm vụ trông coi một lớp nhà trẻ thuộc một khu dân cư nghèo. Công việc đó đã khiến cho bà có cơ hội quan sát mấy đứa trẻ nhiều hơn và rút ra được một chân lý là trẻ em có khả năng học hỏi rất lớn với một trí óc mà bà gọi là “bộ não có khả năng thẩm thấu”, tức là trẻ sinh ra vốn đã có sẵn trí tuệ mà chỉ cần người lớn gợi mở sẽ giúp các em tiếp thu được nhiều điều.Maria Montessori bắt đầu thiết kế một chương trình giúp trẻ em phát triển dựa theo lý thuyết trên. Trong chương trình của bà, môi trường học tập được chuẩn bị một cách kỹ càng, trong đó, những kiến thức và kỹ năng mà người lớn muốn trẻ tiếp thu quyết định món đồ chơi được chọn. Các hoạt động tiêu biểu cho một chương trình Montessori là ghép, phân loại theo hình dáng, kích cỡ, màu sắc, mùi vị ….. Các môn được chú trọng trong chương trình Montessori là đọc, viết và toán.

Lớp học

Có 3 tính từ dùng để tả một lớp học trong chương trình Montessori: ngăn nắp, khoa học và đẹp. Các dụng cụ được xếp ngay ngắn trên kệ hoặc bàn. Khung cảnh trong lớp học được trang điểm bởi cây xanh, chậu hoa và bàn ghế đẹp mắt, vừa tầm trẻ em.

Lớp học Montessori ngăn nắp và đẹp (Ảnh từ http://www.headstartmontessori.ca)

Trẻ

Trẻ lớn và trẻ nhỏ được học chung một lớp trong chương trình Montessori. Ở đây, chúng ta sẽ thấy ít khi trẻ chơi chung một nhóm mà các hoạt động được thiết kế cho một trẻ hay nhiều nhất là 2 trẻ chơi. Trẻ được lựa chọn trò chơi mà ở đó trẻ phải giải quyết một vấn đề, chẳng hạn như xếp cho xong một bức hình, phân loại các đồ vật theo hình dáng hay kích cỡ, hay chồng các vòng tròn lên nhau theo thứ tự từ lớn đến nhỏ. Các hoạt động này tự nó nói lên cách nào đúng, cách nào sai (ví dụ: khi xếp 1 bức hình, nếu chọn sai miếng thì không cách nào gắn cho khớp được). Vì vậy trẻ có thể tự làm chủ lấy quá trình chơi và học hỏi của mình với mức độ can thiệp của giáo viên rất ít.

Một giờ học Montessori: Trẻ tự làm việc (Ảnh từ http://montessorieducare.co.nz)

Giáo viên

Như đã trình bày ở trên, mức độ can thiệp của giáo viên vào hoạt động của trẻ là rất ít và rất lặng lẽ. Vào một lớp học Montessori, chúng ta có thể thấy giáo viên đứng ở gần quan sát trẻ chơi hoặc đến làm mẫu cho trẻ một hoạt động nào đấy. Giáo viên không cần phải tỏ lời khen ngợi khi trẻ hoàn thành một hoạt động vì tự bản thân hoạt động sau khi kết thúc đã tạo cho trẻ một cảm giác mãn nguyện rồi. Tuy nhiên vai trò của giáo viên quan trọng ở chỗ giáo viên biết sắp xếp không gian lớp học và lựa chọn kỹ càng các hoạt động nhằm khuyến khích sự phát triển trí tuệ và kỹ năng ở trẻ.

Vật dụng

Các tính từ dùng để miêu tả vật dụng của chương trình Montessori là có tính mô phạm và tự điều chỉnh (đúng sai). Các vật dụng của Montessori thường làm bằng gỗ nên có độ bền cao và vì thế chương trình Montessori rất đắt tiền. Một số hình ảnh vật dụng chương trình Montessori:

Đồ dùng dạy học theo PP Montessori (Ảnh từ http://www.bartlshop.de)

Chương trình Montessori

Chương trình Montessori đặt trọng tâm vào các lĩnh vực sau đây:

1.Cuộc sống hàng ngày

Những kỹ năng cho hoạt động hàng ngày được rèn luyện như sắp xếp lau dọn sau khi chơ i xong, tự mặc quần áo, tự chải đầu, tập cài nút áo, tưới cây, tự rót sữa vào ly, quét nhà …..

2. Phát triển các giác quan

5 giác quan của trẻ được phát triển thông qua các hoạt động nghe,nhìn, sờ, ngửi và nếm. Khi vào một lớp học Montessori, chúng ta có thể thấy trẻ đứng bên kệ ở góc “âm nhạc” lắng nghe âm thanh phát ra từ những cái hủ đựng các loại hạt khác nhau. Hoặc chúng ta sẽ thấy trẻ phân loại các vật dụng có nhiều màu sắc khác nhau ….

3. Phát triển trí tuệ

Phát triển trí tuệ bao gồm các môn như Toán, Đọc và Viết. Các môn này được dạy lồng ghép, tích hợp trong những hoạt động phát triển các giác quan. Ví dụ, để dạy trẻ làm quen với chữ viết, cô cắt các mẫu chữ cái từ giấy nhám, cho trẻ dùng ngón tay sờ vào và đồ theo hình dáng của chữ cái để cảm nhận qua các giác quan của mình. Ngoài ra, có rất nhiều hoạt động để phát triển khả năng toán học. Ví dụ để giúp trẻ hiểu được khái niệm nhiều, ít giữa 100 và 1000, chương trình Montessori sẽ dùng các khối gỗ có chiều cao khác nhau để thể hiện các con số.

4. Văn hóa

Các hoạt động để dạy trẻ về văn hóa của nhân loại có thể là chơi với bản đồ (xếp một bức tranh hình bản đồ, dùng viết đồ theo các đường viền của một bản đồ hay xem tranh ảnh về những dân tộc khác nhau trên thế giới.

Video clip về chương trình Montessori:

Nguyễn Tri Như Quỳnh
Tài liệu tham khảo: Introduction to Early Childhood Education – Eva L.Essa – Chapter 5

2 responses »

  1. chào chị. Em là sinh viên giáo dục đặc biết nên rất quan tâm đến những thông tin về phương pháp dạy cũng như chương trình can thiệp sớm. Cảm ơn chị rất nhiều

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s