Đọc sách

Standard

Có mặt trong sân Thái Học khu Văn Miếu vào ngày đọc sách thế giới và Việt Nam (23.4.2011) tôi được hòa mình vào không khí đông vui, nhộn nhịp của những người đến đây vì sách, vì hội. Tôi được nhiều nhà báo, nhiều bạn đọc hỏi về sách, về việc đọc sách, về văn hóa đọc.

Sách hôm nay không chỉ còn là sách theo nghĩa cổ điển, tức là chữ in ra giấy và giấy đóng thành sách. Đó là sách giấy. Ngày nay trong thời đại tin học, sách còn là sách điện tử, eBook. Sách giấy hay sách điện tử cũng chỉ là một hình thức lưu giữ và truyền tải tri thức của con người qua các thế hệ, qua thời gian. Trước khi có chữ viết, loài người đã truyền miệng cho nhau những hiểu biết về tự nhiên và xã hội. Kịp đến khi chữ viết ra đời, rồi phát minh kỹ thuật in, sách mới xuất hiện và tồn tại hơn năm trăm năm qua. Cho đến thế kỷ hai mươi, những chiếc máy tính đưa đến một cuộc cách mạng trong việc lưu giữ và truyền tải thông tin, tri thức của nhân loại. Cho nên nói đọc sách ngày nay là đọc chữ và thu nhận kiến thức, hiểu biết từ trang sách in và từ trang mạng.

Văn hóa đọc là đọc sách một cách văn hóa. Như ăn chỉ là ăn, nhưng văn hóa ẩm thực thì đã không còn là miếng ăn, sự ăn bình thường, chỉ để thỏa mãn cơn đói của dạ dày. Ai biết chữ cũng có thể đọc, nhưng khi đọc chỉ để lấy kiến thức thực tế, cần cho một lợi ích thực dụng thì đó chỉ mới là sự đọc thôi. Như người đi học đọc giáo trình để thi. Còn khi ta đọc vì nhu cầu tự thân muốn mở mang hiểu biết, muốn thỏa mãn đam mê tri thức, khi đó ta bắt đầu đi vào văn hóa đọc. Đọc trước hết từ một thói quen. Rồi đọc theo sở thích. Và đọc theo một định hướng, một cách hệ thống. Văn hóa đọc khiến người đọc chủ động và sáng tạo trong việc tiếp nhận và phản hồi, biết tìm được con đường riêng của mình trong thế giới sách phong phú, đa dạng, biết bơi tới đích đã chọn không để bị chìm ngập trong biển cả thông tin vừa dày đặc vừa hỗn độn của cuộc sống hiện đại.

Đọc sách là hành động tự thân trong nỗi cô đơn cùng cực. Không ai bắt ta cầm cuốn sách lên đọc khi ta không có một nhu cầu nào đấy, dù chỉ là nhu cầu đọc sách để giết thời gian. Và vì cô đơn nên ta tự biết với ta, ta tự chủ với ta, trước những trang sách mở ra hay màn hình vi tính đã bật lên. Ta đối diện với những con chữ. Ta đối diện với một sự cô đơn khác đã được vật hóa thành những con chữ – sự cô đơn của người viết. Cho nên đọc sách trước hết đòi hỏi sự kiên nhẫn và dũng cảm. Kiên nhẫn để đi hết những con chữ. Dũng cảm để hiểu hết những con chữ. Khi sự kiên nhẫn và dũng cảm đã thành một thói quen, một bản tính, khi đó ta thành người đọc sách chuyên nghiệp. Ta biết đọc cái gì và vì sao ta đọc.

Nhưng trước hết hãy tập thói quen mua sách, có thể trong một tuần, một tháng, hay dài hơn nữa, song ít nhất cứ một khoảng thời gian nào đó ta mua một cuốn sách. Hãy tập thói quen ra phố nên ghé hiệu sách, nhà sách. Ghé vào, cầm lên những cuốn sách, lật giở vài trang, có thể đặt xuống, có thể chưa mua lần này, nhưng rồi lần sau sẽ mua. Đừng viện lý do là tiền bạc ít. Ta có thể tiêu một số tiền lớn mua những món đồ này khác, tuy vẫn kêu ít tiền, sao ta không thể một lần mua một cuốn sách với giá phải chăng. Cố nhiên, phía những người xuất bản, làm sách phải có những phương cách để sách dễ đến được với đông đảo người đọc hơn. Nhưng trước hết ta không mua sách thì cái sự đọc sách của ta chưa đầy đủ.

Ngày đọc sách đã qua, nhưng đọc sách thì là việc mỗi ngày.

Pham Xuân Nguyên

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s