TÌM HIỂU NHÂN CÁCH CỦA TRẺ EM QUA HÌNH VẼ

Định dạng bài viết: Tiêu chuẩn

Nhà tâm lý Karen Machover (1949) là người đầu tiên đã phân tích các hình vẽ về con người của trẻ em nhằm tìm hiểu nhân cách đã được phóng chiếu lên hình vẽ như thế nào. Theo quan điểm này, các cảm xúc, tri giác và tình cảm đều được đặt vào trong những bộ phận của thân thể, kết quả là hình thành  hình  ảnh – thân thể. Như thế, khi cho các em vẽ trên một trang giấy (thường là khổ A4) một hình vẽ người, trước khi ghi nhận các chi tiết để đánh giá về trí năng, thì theo Machover, chúng ta nên  chú ý đến một số đặc điểm của hình vẽ là:  ĐỘ LỚN CỦA HÌNH VẼ:   – Hình vẽ quá lớn: Chiếm hết trang giấy thể hiện hung tính không kềm chế được nội tâm. Các trẻ hiếu động, không bị ức chế, kém tự kềm chế thường vượt  ra ngoài khuôn khổ tờ giấy và không vẽ được hết các bộ phận của hình. Đôi khi trẻ nhút nhát, hay e thẹn, nhận thức về bản thân yếu kém cũng vẽ những hình người to lớn, thể hiện ước muốn có uy quyền.- Hình vẽ nhỏ: Trẻ nhút nhát, e thẹn, tự co mình lại hay thể hiện sự không an tâm, các trẻ này thấy mình nhỏ bé, không đáng kể. Đôi khi trẻ có hung tính quá mức và nhận thức không tốt về bản thân cũng vẽ những hình người nhỏ xíu. Bề ngoài là hung tính nhưng bên trong lại là sự lo hãi, không yên tâm.Nhấn mạnh và vẽ to quá đáng một vài bộ phận:  Các bộ phận mà trẻ quan tâm, lo lắng thường được vẽ nhấn mạnh hay to quá đáng bằng cách vẽ quá nhiều chi tiết, vẽ bằng nét mực đậm… Dạng kém nhấn mạnh là vẽ bộ phận đó nhỏ hơn  so với những bộ phận khác, thiếu chi tiết hay mờ nhạt.VỊ TRÍ ĐẶT HÌNH VẼ:        –  Hình vẽ ở gần đầu trang giấy hay ở vị trí cao: Có những mong ước hoang tưởng hay đã phải cố gắng rất nhiều trong thực tế để đạt đến những mục đích, hoặc cảm thấy quá khó khăn trong công việc của mình.        – Hình vẽ đặt quá thấp ở phía dưới trang giấy: Tình trạng không an tâm hay một con người thực tế có tính tự ti, nhút nhát.        – Hình vẽ lệch về bên trái: Suy nghĩ  về quá   khứ, gắn bó với người mẹ và là đặc điểm của trẻ có tính hướng nội.         – Hình vẽ lệch  về bên phải: Nhiều ước vọng cho tương lai. Trẻ gắn bó với bố và mang tính Hướng ngoại.        – Hình người đặt nghiêng: (Quá 150 so với đường thẳng đứng) Tình trạng tâm lý cảm thấy không an toàn, lo sợ.Như vậy, trung tâm của trang giấy tượng trưng cho cái tôi, nếu trẻ vẽ ngay chính giữa làmột trẻ quân bình,  lúc đó ta cần xem nét vẽ của trẻ có những nét ly tâm (vẽ từ trong ra ngoài) hay hướng tâm (vẽ từ ngoài vào trong) để nhận định trẻ mang tính hướng ngoại hay hướng nội. Theo một số nhà nghiên cứu thì phần bên trái của trang giấy thuộc về quá khứ, phần bên phải thuộc về tương lai. Ta thấy rằng hình vẽ càng thiên về bên trái bao nhiêu thì trẻ càng có khuynh hướng dễ bộc lộ các cảm xúc và thể hiện tính “trẻ con” bấy nhiêu. Hình vẽ càng thiên về bên phải bao nhiêu thì trẻ lại càng tỏ ra có khả năng tự chủ và thành thục bấy nhiêu.Nếu xét theo chiều thẳng đứng thì phần dưới trang giấy thể hiện tính ưa vật chất, còn phần trên trang giấy thể hiện khuynh hướng thiên về lý tưởng và khả năng phát triển trí tưởng tượng.Qua nghiên cứu theo độ tuổi, thì trẻ nhỏ thường hay vẽ ngay chính giữa trang giấy, và càng lớn thì tỷ lệ này càng cao (44% ở trẻ 3 tuổi, 75% ở trẻ 7 tuổi và gần 100% ở tuổi 12). Vì vậy, nếu trẻ trên 7 tuổi mà hình vẽ quá lệch ra ngoài tâm giấy thì đó là một biểu hiện rất đáng quan tâm.Trong vẽ hình người, hoặc vẽ cây, thì xu thế của cánh tay và hai chân cũng như hướng cành cây cũng nói lên tính năng động cởi mở hay rụt rè của nhân vật. Tình cảm đối với một nhân vật nào đó như bố mẹ cũng thể hiện trong nét vẽ mềm mại hay nhấn mạnh, vì thế khi cho các em vẽ, chúng ta nên cho các em vẽ bằng một loại bút chì tương đối mềm (2B) để các em có thể phản ánh tốt hơn những xu thế tâm lý trong nội tâm.Khi cho các em vẽ chúng ta không những quan sát và đánh giá những hình vẽ trên giấy, mà ngay cả hành vi và lời nói của các em khi vẽ cũng góp phần vào việc thể hiện tính cách của trẻ.Nếu trẻ vẽ nhanh đó là một trẻ tự tin và hướng ngọai, còn nếu trẻ vẽ chậm thì đó là một em cẩn thận hay suy nghĩ và hướng nội.Trình tự vẽ nhân vật nào trước hay sau cũng có ý nghĩa, cũng như vẽ một nhân vật có nhiều chi tiết trong khi lại có những nhân vật khác trẻ vẽ rất sơ sài.Khi quan sát các em vẽ nên đứng đằng sau không nên đứng đối diện để các em vẽ thoải mái hơn.

CÁC NÉT VẼ:    – Những nét vạch mạnh, rộng rãi, thẳng: Trẻ tự tin, hỗn láo, hướng ngoại, thích ganh đua, gây hấn.- Nét mơ, đứt quãng, có gạch bóng: Thiếu tự tin, rụt rè, không vững vàng.- Nhiều đường cong ngoằn ngoèo, nhỏ nhắn: Trẻ nhạy cảm. có óc tưởng tượng phong phú, nhưng thiếu tự tin.– Bức vẽ có nhiều đường thẳng và góc nhọn: Trẻ thực tế, hăng hái đôi khi đến chống đối, biết tổ chức và có óc sáng kiến.– Bức vẽ có nhiều vòng tròn: Trẻ chưa trưởng thành, có nhiều nữ tính.– Có sự cân đối giữa đường cong và đường thẳng: Trẻ quân bình, tự chủ.– Có nhiều đường thẳng đứng: Tính khí mạnh dạn, hiếu động, hướng ngoại, có tinh thần xây dựng, ham hiểu biết.– Có nhiều đường nằm ngang: Có xung đột tâm lý,mâu thuẫn nội tâm.– Có nhiều lằn tụ về một phía: Trẻ quyết định nhanh, dứt khoát nhưng có thể vội vàng.– Có nhiều lằn phân tán tứ phía: Dễ bị bản năng lôi cuốn, thiếu tập trung.– Có nhiều nét gãy: Trẻ bất ổn, đứng ngồi không yên.– Có nhiều chấm và đốm nhỏ: Trẻ trật tự, tỉ mỉ. Nhiều nét ra ngoài khung: Trẻ thiếu tự tin hay ưa chống đối.– Nét  đậm, mạnh bạo: Trẻ Hung tính, có sức mạnh và cứng cỏi.–  Nét mảnh, ấn nhẹ: Trẻ thiếu cương quyết, hay bị ức chế, e thẹn. dịu dàng, nhút nhát.– Nét tự nhiên hay cứng nhắc:  Nét vẽ phản ánh tâm lý của trẻ, Khi vẽ, trẻ sẽ bộc lộ một số dấu hiệu cho thấy trẻ vui vẻ hay lo sợ, căng thẳng… chúng ta sẽ thấy nó phản ánh lên nét vẽ, Nét vẽ có thể rất tự nhiên hay gượng gạo phản ánh tâm lý hợp tác hay lo sợ của trẻ lúc đó.Trẻ hiền lành hay dùng đường cong, trẻ năng động hay dùng đường thẳng và góc cạnh; nếu chỉ có đường cong chứng tỏ phần nào kém phát triển. Vẽ quá nhiều đường ngang biểu hiện những mối xung đột trong tâm tư, nhiều chấm hay viết nhỏ nói lên tính tỉ mỉ.

Người ta đã làm thí nghiệm như sau: Bảo một số người lớn vạch một đường trên giấy theo họ thể hiện những tính từ như vui, buồn, nhanh nhẹn, chậm chạp, hung hăng… Họ có thể tạo ra những nét bút nhẹ nhàng hay nhấn mạnh, cong hay bẻ gãy đề thể hiện những ý nghĩa khác nhau.

CvTL. LÊ KHANH

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s